يكی از مهمترین مکانهای رمان
سمفونیمردگان
راستهبازار
اردبیل است که کتاب هم از همانجا آغاز میشود. در عکس زیر یکی از
دهانههای ورودی این بازار را مشاهده میفرمائید. عکس بعدی نیز داخل
این بازار را نشان میدهد:
یکی از ورودیهای راستهبازار اردبیل

داخل
راستهبازار

متأسفانه روز دیدار من از اردبیل
(جمعه 10 خرداد 1370)، جمعه بود و
همه جا تعطیل. از جمله بازارش. بنابراین نمیتوانستم
راسته بازار
را آنگونه ببینم که شور زندگی در آن جریان داشت و شاید هم
اورهانی را در حجرهئی از کاروانسرای
آجیلفروشهایش مییافتم که حین بیرون آمدن از آن، به
مارتا گدا
سکهئی میداد!
کاروانسرای آجیلفروشهای راسته بازار
در آن روز جمعه چنین شکل و شمایلی داشت:
کاروانسرای
آجیلفروشها

و اما دنیای آیدین:
دبیرستان صفوی
آیدین هنوز رهروان طریق دانش و معرفت را پذیرا
است. عکس زیر نمای دور آن و عکس بعدی نمای نزدیکش را نشان میدهد:
دبیرستان صفوی


دبیرستان صفوی
کتابخانهئی داشته است که مورد استفاده آیدین بوده است. این کتابخانه
تا سال دیدار من از اردبیل پذیرای دوستداران کتاب بود:
کتابخانه
دبیرستان صفوی

در رمان از
بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی نیز نام برده
شده است. نمای گنبدها و صحن آن را در عکسهای زیر مشاهده میفرمائید.
آن روز دو گروه در این بقعه مشغول کار بودند. از قرار تعمیرهای
غیرکارشناسانهئی که در طول سالیان انجام شده بود، موجب تخریب جزئیات
زیباشناختی آن را فراهم آورده بود. از جمله برای بهتر جلوه کردن
زیبائیهای نقشهای تزئینی آن، نوعی جلا به کار برده شده بود که پس از
چند سال موجب ورآمدن و تکهتکه شدن نقشها شده بود. نمیدانم آن گروه
تعمیرکار برای مرمت و نجات این بقعه تاریخی کار را به کجا رساندند. اما
گروه دومی هم بودند که از این بقعه و تلاش مرمتگران فیلمبرداری
میکردند. اگر اشتباه نکرده باشم، مدتی بعد فیلم آن از تلویزیون پخش
شد.
گنبد
بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی

صحن
بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی

از مکانهای دیگری که در بخشهای مربوط به آیدین
از آن یاد میشود، محله پیر
شمسالدین است که با مادر از آنجا گذر
میکند. تصویر سال 70 این محله چنین بود:
محله پیر
شمسالدین

آیدین مادر را همراهی میکرد تا به
گورستان داشکسن
برود:
گورستان داشکسن

زمانی هم خانواده اورخانی به چشمههای آبگرم
اردبیل در سرعین میرفتند. آبگرم
ژنرال سوئی و
گامیش گلی
را در دو عکس زیر میتوانید مشاهده بفرمائید:
آبگرم
ژنرال سوئی

گامیش گلی

و سرانجام
میدان عالی قاپی؛ محل تجمع کارگران
روزمزد:

و نکته آخر اینکه دخترم
(پرگل م.) عکسها را به دلیلی با حجم کم اسکن
کرده و در نتیجه از کیفیت آنها تا حد زیادی
کاسته شده است! امیدوارم در شمارههای بعد مشکل رفع
شود.g
ادامه دارد